ارزیابی ژئوشیمی آلی نهشته های سازند گرو با استفاده از داده های حاصل از پیرولیز راک-اول در مناطق باختر خرم آباد و شمال باختر کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

10.22084/psj.2019.3052

چکیده

در این پژوهش خصوصیات ژئوشیمی آلی سازند گرو در دو مقطع سطح الارضی (باختر خرم آباد و شمال باختر کرمانشاه) به روش پیرولیز راک-اولII مورد ارزیابی قرار گرفته است. بر اساس آنالیز داده­های موجود، اکثر نمونه های سازند گرو در مناطق مورد مطالعه دارای کروژن نوع  III هستند اما نمونه های سازند گرو در شمال باختر کرمانشاه دارای مقادیر کمتری کروژن از نوع  Iو II  نیز می باشند. کربن آلی کل نمونه های باختر خرم آباد و شمال باختر کرمانشاه به ترتیب در حدود 1.28-0.24 و 1.96-0.05 درصد وزنی در تغییر است. مقادیر Tmax نمونه ها نیز به ترتیب  بین   416 - 445 و 441-480 درجه سانتی گراد تغییر می­­­­­کند. کروژن نمونه های مورد مطالعه در باختر خرم آباد در مرحله ی نابالغ تا بلوغ حداکثری قرارگرفته اند اما کروژن نمونه­های سازند گرو در شمال باختر کرمانشاه در مرحله ی بلوغ حداکثری(پنجره ی نفتی) تا مرحله ی تولید گاز مرطوب و خشک قرار گرفته اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Geochemical Properties Garau Formation Using Rock-Eval Pyrolysis Data in West regions of Khorramabad and North-west of Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Sh. Moori 1
  • I. Maghfouri Moghaddam 2
  • B. Rafiei 3
  • M. sedaghatnia 3
چکیده [English]

In this research, the geochemical characteristics of the Garau Formation in two sections of the ground surface (west of Khorramabad and North-west of Kermanshah) were done by Rock-eval method. Based on the available data analysis, Most samples of the Garau Formation in the study areas have Type III kerogen. However , samples of the Garau Formation in North-West Kermanshah also contain lower amounts of type I and II kerogen. The TOC of samples from West Khorramabad and North-west of Kermanshah are about 0.24-1.28 and 0.05-1.96%wt. The Tmax values of the samples vary between 416-444 and 441-480°C, respectively. The kerogen of the studied samples in West of Khorramabad are in immature to maximum maturity stage, However, The kerogen of samples of the Garau Formation in the North-west of Kermanshah are in maximum maturity (oil window) to wet and dry gas production stage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Garau Formation
  • West of Khorramabad
  • Rock-Eval Pyrolysis
  • Source rock
  • North-west of Kermanshah
اختری، م و قویدل­سیوکی، م (1385) بررسی پتانسیل هیدروکربوری سازند گرو به عنوان سنگ منشأ نفت خام بر اساس ترمال مچوریتی پالینومرف­ها، دهمین همایش انجمن زمین­شناسی ایران، دانشگاه تربیت مدرس، 172-165.

اسدی­مهماندوستی، الف. علیزاده، ب و آدابی، م. ح (1390) ارزیابی ژئوشیمیایی سنگ­های منشأ و نفت خام میدان نفتی مارون با استفاده از دستگاه پیرولیز راک-اول و کروماتوگـرافی گازی، فصل­نامه علـوم­زمین، سـازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور، شماره 82، سال بیست و یکم، 38-31.

اشکان، م (1383) اصول مطالعات ژئوشیمیایی سنگ­های منشأ هیدروکربوری و نفت­ها، انتشارات مدیریت اکتشاف تهران، 355 ص.

تولایی، م. افتخاری، ن و کسایی، م (1386) مطالعه و ارزیابی سازند گرو در مقطع کوه سفید مرز لرستان-کرمانشاه از نظر سنگ منشأ، مجله پژوهش نفت، شماره 2-56، سال هفدهم، 129-121.

جمالیان، م، آدابی، م. ح، موسوی، م. ر و صادقی ع (1390) ژئوشیمی و پتروگرافی سازند گرو (نئوکومین-آپسین) در برش نمونه (کبیرکوه، استان ایلام)، فصلنامه پژوهش­های چینه­نگاری و رسوب­شناسی، شماره 2، سال بیست و هفتم، 26-1.

دانشگر، ی (1390) پالینوفاسیس، محیط­رسوبی و ارزیابی پتانسیل هیدروکربورزائی سازند گرو در چاه هلیلان در لرستان، پایان­نامه کارشناسی­ارشد، دانشکده زمین­شناسی دانشگاه تهران، 88 ص.

مطیعی، ه (1372) زمین­شناسی ایران، چینه­شناسی زاگرس، سازمان زمین­شناسی کشور، 536 ص.

یوسفی، م و نظری بدیع، ا (1394) ارزیابی خصوصیات ژئوشیمیایی مواد آلی سازند گرو (کرتاسه پیشین) در جنوب لرستان، دوفصل­نامه رسوب­شناسی کاربردی، شماره 5، دوره 3، 11-1.

Ala, M. A., Kinghorn, R. R. F., Rahman, M (1980) Organic geochemistry and source rock characteristics of the Zagros petroleum province, southwest Iran. Journal of Petroleum Geology, 3: 61-69.

Bordenave, M. L., Burwood, R (1990) Source rock distribution and maturation in the Zagros Orogenic Belt: Provenance of Asmari and Bangestan reservoir oil accumulations. Organic Geochemistry, 16: 366-387.

Bordenave, M. L., Huc, A. Y (1995) The Cretaceous source rock in the Zagros Foothills of Iran, Reve De Institut Francais Du Petrol, 50: 727-754.

Espitalie J, Deroo G, Marquis F (1985) La pyrolysis Rock-Eval at ses applications. Oil & Gas Science and Technology, 40 (6): 755-784.

Hosseini, S. A, and Bahrami, S. H (2005) Micropaleontological studies on the surface samples of stratigraohic columns of Kabir-Kuh, Tang-e-Haft, Khorram Abad (North West) and Khorram Abad (South East). Paleontological report, 642p.

Hunt, J. M (1996) Petrpleum geochemistry and geology.W.H. Freeman and Company, New York, 743p.

Jafarian, MB., Abdolahi, M, T., Goodarzi, G. H., Allahyari, M., pirhadi, G. h., Partoazar, H (2011) KhorramAbad geological map 1:25000, Geological survey & Mineral Exploration of Iran, 56561p.

James, G. A., and J. G. Wynd (1965) Stratigraphic nomenclature of Iranian oil consortium agreement area. The American Association of petroleum Geologists Bulletin, 49: 2182-2245.

Jones, R. W (1987) Organic Facies. American Association of Petroleum Geologists London, 2: 1-90.

Pasley, M. A., Gregory, W. A., Hart, G. F (1991) Organic matter variations in transsgressive and regressive shale. Organic Geochemistry,17 (4): 483-509.

Peters, K. E., Cassa, M. R (1994) Applied source rock geochemistry. The petroleum system- From source to trap: American Association of Petroleum Geologists Memoir, 60: 93-120.

Peters, K. E (1986) Guidelines for evaluating petroleum source rock using programmed pyrolysis. American Association of Petroleum Bulletin, 70: 318-329.

Sarfi, M., Ghasemi-Nejad., E., Mahanipour, A., Yazdi-Moghadam, M., Sharifi, M (2014) Integrated biostratigraphy and geochemistry of the lower Cretaceous Radiolarian Flood Zone of the base of the Garau Formation, northwest of Zagros Mountains, Iran. Arabian Journal of Geosciences, 8: 7245-7255.

Vafaie, A., Habibnia, B., Moallemi, S. A (2015) Experimental investigation of the pore structure characteristic of the garau gas shale formation in the Lurestan Basin, iran. Journal of Natural Gas Science and Engineering, 1-11