علل تولید گاز متان و دی اکسید کربن در تونل انتقال آب نوسود- استان کرمانشاه با استفاده از ارزیابی های ژئوشیمیایی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

10.22084/psj.2020.3494

چکیده

    سازند گرو (آپتین – سنومانین) یکی از سازندهای مولد هیدروکربور در حوضه­ی رسوبی زاگرس به شمار می­رود. در این پژوهش تعداد 14 نمونه از سازند گرو در مسیر تونل انتقال آب نوسود واقع در شمال­غرب کرمانشاه برداشت گردید. نمونه ها توسط دستگاه راک- ایول 3 مورد آنالیز و بررسی قرار گرفتند. بر پایه مطالعات انجام شده، کروژن غالب سازند گرو تیپ III تشخیص داده شد. سازند گرو در ناحیه مورد مطالعه با توجه به مقادیر Tmax دارای بلوغ حرارتی می باشد. مقادیر HI در مقابل TOC بیانگر رخساره آلی CD و معرف محیط اکسیدان با منشأ مواد آلی گیاهی برای این سازند در منطقه فوق می باشد. از لحاظ پتانسیل ژنتیکی این سازند یک سنگ منشأ ضعیف تا نسبتاً خوب بوده ولی از لحاظ توان هیدروکربن­زایی در رتبه ضعیف قرار می­گیرد. انعکاس ویترینیت اکثر نمونه­های سازند گرو بیشتر از 3/1 بوده که بیانگر وجود سنگ منشأیی در مرحله تولید گاز می­باشد که با Tmax بیش از 440 درجه سانتی­گراد تایید می شود. همچنین، مدل تارخچه حرارتی سازند گرو در منطقه مورد مطالعه بیانگر ورود این سازند به محدوده کاتاژنز از زمان پالئوژن است و در اواخر نئوژن به بلوغ دمائی بالائی رسیده است. متان و دی­اکسید­کربن وارد شده به داخل تونل با غلظت بیش از 870ppm را می توان به زایش هیدروکربن های گازی با توجه به نتایج حاصل از مدلسازی حرارتی نسبت داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Causes of methane and carbon dioxide generation in the Nosud water-transfer tunnel, Kermanshah Province, using geochemical assessments

نویسندگان [English]

  • B. Rafiei 1
  • H. Mohseni 2
  • M. Sedaghatnia 2
  • H. Moradi Baghchemisheh 2
چکیده [English]

The Garau Formation (Apthian – Cenomanian) is one of the hydrocarbon-generating formations in the Zagros Basin. Investing hydrocarbon potential of the Garau Fm., 14 samples were taken through the Nosoud water-transfer tunnel, NW Kermanshah. The samples were analyzed by selected from Rock- Eval 3 pyrolysis method. The results show that kerogen type III is the most abundant in the Garau Fm. According to the Tmax, the organic matter of Garau Fm. is thermally matured in the study area. The HI vs TOC values indicate a CD organic facies representing an oxidizing environment of plant organic origin in this formation at the study area. In terms of genetic potential, the Garau Fm. is a poor to relatively good source rock, but its hydrocarbon potential ranks poor. The vitrinite reflectance is more than 1.3 in the most samples, which indicates gas production stage that is also confirmed by Tmax more than 440 C°. Furthermore, thermal history model of the Garau Fm. in the study area suggests this formation entered to catagenetic stage in Paleogene and reached to high thermal maturity in late Neogene. The existing methane and carbon dioxide in the tunnel with a concentration of more than 870 ppm can be attributed to the generation of gaseous hydrocarbons according to the results of thermal modeling.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Garau Formation
  • Rocl eval pyrolysis
  • hydrocarbon potential
  • Kermanshah

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 19 شهریور 1399
  • تاریخ دریافت: 02 تیر 1399
  • تاریخ بازنگری: 19 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 19 شهریور 1399