ارزیابی ژئوشیمی آلی توالی کرتاسه‌ بالایی – پالئوژن (سازند گورپی) در برش پشته از ساختمان کبیرکوه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت، تهران، ایران

چکیده

قرار گیری سازندگورپی به سن کرتاسه‌پسین -پالئوژن در بین دو مخزن مهم بنگستان و آسماری نه تنها آن را به عنوان پوش سنگ بلکه به عنوان سنگ منشاء نیز مطرح کرده است. هدف این مطالعه ارزیابی ژئوشیمی آلی سازندگورپی به عنوان سنگ منشاء احتمالی، شامل ارزیابی توان هیدروکربنی (کمیت)، نوع کروژن (کیفیت) و بلوغ حرارتی مواد آلی، در برش پشته از ساختمان کبیرکوه است. مقدار کل کربن آلی (TOC) در 31 نمونه مطالعه شده از رسوبات کرتاسه بالایی سازندگورپی 0.04 تا 1.67 (میانگین 0.32) و در 13 نمونه مطالعه شده بخش پالئوژن سازند گورپی 0.13 تا 0.33 (میانگین 0.22) درصد وزنی می-باشد. همچنین مقدار پارامتر S2 در بخش کرتاسه 0.02 تا 6.66 (میانگین 0.87) و در بخش پالئوژن 0.03 تا 0.26 (میانگین 0.07) mg HC/grRock می‌باشد. این مقادیر بیانگر توان ضعیف تا مناسب برای سازندگورپی در بخش کرتاسه بالایی و توان ضعیف برای بخش پالئوژن در برش مورد مطالعه است. داده های نمونه های مورد مطالعه برروی نمودار HI/OI و نمودار S2/TOC نشان دهنده آن است که توالی رسوبی کرتاسه بالایی به طور عمده دارای کروژن نوع II تا کروژن II/III بوده و توانایی زایش نفت/گاز را دارد. حال آنکه توالی رسوبی دانین عمدتاّ حاوی کروژن نوع IV بوده و فاقد توانایی تولید هیدروکربن است. همچنین رخساره‌های آلی تعیین شده برای توالی کرتاسه‌بالایی محدوده C تا D و برای توالی رسوبی دانین محدوده BC و C را نشان می‌دهد. نهایتا پارامترهای Tmax و PI بیانگر بلوغ نسبتاّ بالای سازندگورپی بوده و نشان دهنده ورود آن به پنجره نفتی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Organic geochemistry evaluation of the Upper Cretaceous- Paleogene succession (Gurpi Formation) in the Poshteh section of the Kabir-Kuh structure

نویسندگان [English]

  • A. Mobasheri 1
  • M. Hosseini-Barzi 2
  • A. Sadeghi 3
  • M. A. Kavoosi 4
چکیده [English]

The Gurpi Formation (Late Cretaceous-Paleogene) has been considered as a cap rock and source rock because of its stratigraphic position between two important Bangestan and Asmari reservoirs. The purpose of this study is geochemical evaluation of the Gurpi Formation as a possible source rock at Poshteh section in Kabir-kuh structure, consist of hydrocarbon enrichment (quantity), kerogen type (quality) and thermal maturity of organic matter. The TOC content of 31 studied samples from the Upper Cretaceous deposits of Gurpi Formation ranges from 0.04 to 1.67 (average 0.32 wt.%) and 0.13 to 0.33 (average 0.22 wt.%) in13 studied samples from the Paleogene succession. Also, the S2 parameter varies between 0.02 to 6.66 (average 0.87 mgHC/grRock) and 0.03 to 0.26 (average 0.07 mgHC/grRock) for the Upper Cretaceous and Paleogene succession respectively, which means poor to fair hydrocarbon potential for Upper Cretaceous and poor for Paleogene deposits in studied section.
The HI/OI and the S2/TOC diagrams indicate that the Upper Cretaceous deposits are mainly composed of type II to II / III kerogen, related to the suboxic marine environment, and the ability of oil and gas generation. However, the Paleogene succession is mainly composed of type IV and III kerogen, deposited in oxic environment and has no hydrocarbon generation potential. The determined organic facies for the Upper Cretaceous succession range C to D and for the Paleogene succession range B to C and C. Maturity indicator parameters of PI and, Tmax reveals oil generation window for the Gurpi samples in the studied area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kabir-kuh
  • Gourpi Fromation
  • Late Cretaceous-Paleogene
  • Hydrocarbon generation potential
  • kerogen type