بررسی اثرات مونسون بر ویژگی های رسوب شناسی رسوبات خلیج چابهار

نویسندگان

1 مرکز اقیانوس شناسی چابهار، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران.

2 مرکز اقیانوس شناسی چابهار، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی از این پژوهش، تعیین اثرات امواج حاصل از بادهای موسمی بر ویژگی‌های رسوب‌شناسی و نیمرخ‌های ساحلی خلیج چابهار است. بر اساس مطالعه بافت رسوبی و اندازه ذرات، محیط رسوبی خلیج چابهار در زمان مونسون به سه بخش تیس و آب شیرین‌کن (عمدتاً ماسه‌ای)، کنارک (عمدتاً رسی) و دهانۀ خلیج (عمدتاً ماسۀ گلی) و پس از مونسون به سواحل تیس (ماسۀ نسبتاً زیاد)، کنارک و دهانۀ خلیج (سیلت نسبتاً زیاد) و آب شیرین‌کن (با نسبت مساوی ماسه و سیلت) تفکیک گردید. نتایج نشان داد امواج پرانرژی مونسون تابستانه با جهت جنوب-جنوب شرقی موجب فرسایش و جابجابی ذرات دانه‌ ریزتر و در نتیجه افزایش نسبی سهم ذرات دانه درشت‌تر ماسه‌ای در بخش‌های شرقی و میانی خلیج (ایستگاه‌های تیس ساحلی و عمقی و آب شیرین‌کن) می‌گردد. بخش غربی خلیج چابهار (ایستگاه‌های کنارک ساحلی و عمقی)، به دلیل قرارگیری در پشت دماغه کنارک، کمتر تحت تأثیر امواج مونسون تابستانه (جنوب غربی) قرار گرفته و رسوبات آن در زمان مونسون دانه ریز‌تر می‌گردند (اغلب رسی). این حالت به دلیل تأمین رسوبات توسط جریانات موازی ساحل نیز روی می‌دهد. پس از مونسون، کاهش انرژی امواج موجب رسوب‌گذاری ذرات دانه ریزتر سیلتی و ایجاد پشته‌های ما‌سه‌ای در نواحی ساحلی خلیج چابهار می‌گردد. این امر موجب می‌شود رسوب‌گذاری در اطراف اسکله‌های بخش شرقی خلیج (اسکله شهید بهشتی، شهیدکلانتری، هفت تیر و تیس) به ندرت صورت گیرد، در حالی‌که اسکله کنارک در بخش غربی با رسوب‌گذاری زیادی مواجه شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effects of Monsoon on Sedimentological Characteristics in the Chabahar Bay sediments

نویسندگان [English]

  • mohammad afarin 1
  • حمزه hamzeh 2
1 1- Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science (INIOAS), No.3, Etemad Zadeh St., Fatemi Ave., Tehran, IR, Iran
2 1- Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Science (INIOAS), No.3, Etemad Zadeh St., Fatemi Ave., Tehran, IR, Iran
چکیده [English]

The present study aims to evaluate the effect of monsoon seasonal variations on sedimentology and beach profile of the Chabahar Bay. Based on the above data, during the monsoon, Chabahar Bay sedimentary environment is categorized into Tis and desalination plant coasts (sand), Konarak (clay), and mouth of the Chabahar Bay (clayey sand). On the other hand, after monsoon the area is divided into Tis (high sand content), Konarak and mouth of the Bay (high silt content), and desalination plant (the same contents of sand and silt). Data revealed that the high-energy SSE monsoon waves carry small particles to offshore leading to increase the proportion of sand particles in the eastern and central parts of the bay (onshore and offshore Tis and desalination plant coast). However, as is sheltered by a headland, the western part of the bay (onshore and offshore Konarak) is lesser affected by monsoon waves and therefore is covered by finer sediment particles (mostly clay). Longshore currents are likely responsible for fine-grain sedimentation in Konarak as well. After the monsoon, however, wave energy weakening leads to deposition of finer grain sediments and formation of sand bars and berms along coasts Chabahar Bay. This sedimentation/erosion regime causes lack of considerable sedimentation around harbours located in the eastern part of the bay (Shahid Kalantari, Shahid Beheshti, Hafte Tir and Tis), while the Konarak harbor (west of the bay) is faced by a severe sedimentation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Summer monsoon
  • Oman sea
  • sediment texture
  • Beach profile

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 فروردین 1400
  • تاریخ دریافت: 06 دی 1399
  • تاریخ بازنگری: 16 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش: 18 فروردین 1400