ویژگی های فیزیکی - شیمیایی رسوبات مخروط‌افکنه در محل ایستگاه آبخوانداری کوثر

نویسنده

استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، فارس، ایران

چکیده

ایستگاه کوثر قدیمی ترین سامانه‌ی پخش سیلاب در ایران، حدود 40سال پیش در دشت گربایگان فسا اجرا شده‌است. ضخامت لایه ها، بافت، نفوذپذیری، دانسیته کل، رطوبت، هدایت الکتریکی و pH رسوبات این مخروط افکنه مورد بررسی قرار گرفت. هدف این بررسی، معرفی مخروط افکنه‌های مناسب جهت پخش سیلاب و همچنین دستیابی به چگونگی ویژگی‌های رسوبی مخروط افکنه در ستون عمودی و مقایسه جانبی لایه های آن بوده است. در نوار اول سامانه در امتداد شرقی - غربی، سه نقطه انتخاب و تا سطح آب زیرزمینی چاه حفر گردید. با توجه به تغییرات مشاهداتی لایه های رسوبی تفکیک و با نمونه برداری، و آزمایش ها، ویژگیهای رسوبی بدست آمد و ستون چینه شناسی هر کدام از چاهها ترسیم و با روش تطبیق، ویژگی لایه‌ها در چاههای مختلف دنبال و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تغییراتی در ویژگی‌های فیزیکی مواد سازنده آبخوان (حداقل تا عمق30 متر از سطح زمین) مشاهده شد. نفوذ ذرات رس همراه سیلاب موجب تشکیل افق‌های بسیار نازکی با نفوذپذیری ناچیز(حدود 01/0 سانتیمتر بر دقیقه) شده است. رطوبت، افزایش مواد آلی و فعالیت های میکرو و ماکروارگانیکی، هوازدگی شیمیایی کانی‌ها را تشدید می‌کنند. در مخروط‌افکنه نشانه هایی از اثرات منفی نفوذ سیلاب، مثل ایجاد میان لایه‌های شور و یا تشکیل کانی های خاص دیده نشد. تغذیه مصنوعی مخروط‌ افکنه‌های مناطق خشک، به شرط عدم وجود آلودگی و یا شوری در آن‌ها و استفاده از سیلاب با کیفیت مناسب، حداقل در دوره های کوتاه مدت، تاثیر شیمیایی و فیزیکی مخربی بر مواد سازنده آبخوان بر جای نمی گذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Physico-chemical properties of alluvial fan deposits at the Kowsar aquifer station

نویسنده [English]

  • H. Hosseini Marandi
چکیده [English]

Kowsar station was implemented about 35 years ago in the Gareh Baygon plain of Fasa in Iran. Alluvial fan layer thickness, texture, permeability, total density, moisture, electrical conductivity and pH of sediments were investigated. The purpose of this study was to introduce suitable alluvial fans for floodwater spreading system and also to obtain the sedimentary properties of alluvial fans in the vertical column and a lateral comparison of its layers. After sampling, and experiments, the characteristics of the sedimentary layers of the three wells drilled in the alluvial fan were compared by the correlation method.The artificial recharge of the aquifer have changed the properties of the aquifer material in the depths.The infiltration clay has led to the formation of thin layers with a slight permeability (about 0.01 cm/m). The bulk density of sediments increased, their salinity increased and their acidity decreased, the calcium and magnesium cations increased and the moisture content of aquifer sediments increased significantly. Humidity, organic matter, micro and macro organic activity intensify the chemical weathering of sediment minerals.Generally, there are positive changes and there was no evidence of adverse effects of flood infiltration, such as the formation of saline interbeds or the formation of specific minerals. In arid regions, artificial recharge can not have a destructive effect on aquifers sediments. Provided that they are run in places without any special geological and sedimentary problems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fasa
  • Sediment
  • Alluvial fan
  • Physical
  • Chemical