بازسازی محیط رسوبگذاری نهشته‌های میکروبیالی سازند نجمه به سن ژوراسیک بالایی در منطقه پاوه کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

سازند نجمه با تنوعی از ساختار‌های میکروبیالی توسط یک ناپیوستگی فرسایشی بر روی شیل‌ها و کربنات‌های تیره‌رنگ سرگلو قرار گرفته است. گذر از سازند سرگلو به سن ژوراسیک میانی به سازند نجمه به سن ژوراسیک بالایی نشان‌دهنده‌ یک تغییر ناگهانی در نوع محیط رسوبگذاری است، بطوریکه محیط از یک اینتراشلف با غلبه شیل سیاه غنی از ماده آلی و آهک‌های پلاژیک به یک محیط رمپ کم‌عمق با غلبه رسوبات میکروبیالی تغییر یافته است. این تغییر محیط که در پی یک پسروی آب دریا و بعد از یک انقطاع در رسوبگذاری ایجاد شده است، با شواهدی از جمله بِرِش‌های اینتراکلستی، فابریک‌های فنسترال، بلورهای دروغین تبخیری، و ساختارهای متنوع میکروبی همراه است که نشان‌دهنده سیطره شرایط اقلیمی گرم و خشک با شوری بیش از حد آّب دریا همراه با تنش‌های محیطی در ژوراسیک پسین است. مجموعه رخساره‌های سازند نجمه شامل پنچ میکروفاسیس و دو رخساره سنگی می‌باشد که دربرگیرنده کمربندهای رخساره‌ای فراجزرومدی، بین جزرومدی و زیر جزرومدی است. براساس تقسیم‌بندی ماکروفابریک‌ها، رسوبات میکروبیالی سازند نجمه شامل ترمبولیت و استروماتولیت است. توالی رسوبی این سازند غالباً از استروماتولیت‌ تشکیل یافته است که خود شامل دو نوع مسطح و گنبدی است. این استروماتولیت‌ها دارای پنج نوع لامینه‌بندی (میکروفابریک) هستند که بیشترین نوع لامینه‌بندی، به صورت لامینه موازی میکرایت با اسپارایت می‌باشد. استروماتولیت‌ها در یک محیط فراجزرمدی تا بین جزرمدی تشکیل یافته‌اند. همچنین، ترمبولیت نیز دیگر ساختار‌ میکروبیالی سازند نجمه است که با ماکروفابریک لخته‌ای و بدون لامینه در بالای شیل‌های قرمز قاعده‌ی چرخه‌های رسوبی در محیط زیر جزرمدی کم عمق نهشته شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reconstructing the depositional environment of microbial deposits of the upper Jurassic Najmah Formation in the Paveh region, Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Meysam Isanejad 1
  • Mehdi Daraei 1
  • Aram Bayet-Goll 1
  • Milad Imani seginsara 1
  • Afshin Zohdi 2
  • Javad Rabbani 2
1 Department of earth sciences, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Zanjan , Zanjan, Iran
چکیده [English]

The Najmah Formation is composed of variable microbial build-ups disconformably resting on the dark calcareous shales and limestones of the Sargelu Formation. The transition from the middle Jurassic Sargelu to the upper Jurassic Najmah was associated with a conspicuous change in depositional environment so that the intrashelf basin of the Sargelu with the domination of black calcareous shales and dark pelagic limestones evolved to a shallow-marine ramp with carbonate deposition from mostly microbial origin. This change caused by a regression and a resultant interruption in sedimentation is evidenced by the occurrence of intraclastic breccia, fenestral fabrics, evaporite pseudomorphs as well as various microbial build-ups in the Najmah pointing to the superiority of arid climate and hypersaline conditions with paramount environmental stresses during the deposition of the formation. Facies recognized in the Najmah Formation include five microfacies (MF) and two lithofacies (LF) representing supratidal, intertidal and subtidal sub-environments. Based on microfabric viewpoint, microbialites of the formation can be divided into thrombolite and stromatolite. The formation is dominantly composed of stromatolite, which is subdivided into stratiform and domal stromatolites based on morphoscopic criteria. Moreover, these stromatolites can be microscopically subdivided into five microfabrics among which so-called “planar micrite with sparite laminae” is the most frequent microfabric. Stromatolites of the Najmah developed in a supratidal to intertidal environment. Furthermore, thrombolite with a clotted and non-laminar fabric is another build-up of the formation, deposited in a shallow subtidal zone making the basal part of the cycles of the Najmah following the bottommost red shale.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Najmah Formation
  • Upper Jurassic
  • tidal environment
  • stromatolite
  • thrombolite
  • تاریخ دریافت: 14 دی 1400
  • تاریخ بازنگری: 21 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش: 30 بهمن 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 30 بهمن 1400