لایه‌های قرمز اقیانوسی کرتاسه، مدلی برای بررسی تغییرات سریع شرایط ژئوشیمیایی در محیط‌های رسوبی عمیق

نویسنده

گروه زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد، یزد

10.22084/psj.2019.3403

چکیده

بررسی رسوبات کربناته به سن آپتین در برش آب‌پخش در زون فارس داخلی نشان دهنده وجود ضخامتی از رسوبات شیلی-آهکی به رنگ قرمز ارغوانی است که در عین وجود رخساره پلاژیک و عمیق شرایط محیط اکسیدان را نشان می‌دهد. داده‌‌های مربوط به اندازه‌گیری‌‌های عنصری توسط روش جذب اتمی نشان دهنده افزایش عنصر آهن و عناصر وابسته دیگر همچون منگنز در این رسوبات است. آنالیز کانی‌شناسی با استفاده از روشXRD   نیز نشان داد اکسید آهن به فرم گوتیت در این رسوبات وجود دارد. از آنجا که بررسی‌‌های عنصری تایید کننده حاکم بودن شرایط دیاژنز دفنی در یک سیستم بسته در این رسوبات است، عامل ایجاد رنگ قرمز در این لایه‌ها مربوط به وجود کانی‌‌های آهن‌دار در زمان رسوب‌گذاری است. چنین رسوباتی تحت شرایط اکسیدان تشکیل شده که با شرایط تشکیل لایه‌‌های غنی از مواد آلی و رسوبات پلاژیک موجود در قسمت زیرین آن همخوانی ندارد. عامل ایجاد شرایط اکسیدان در یک محیط آنوکسیک و بدون اکسیژن، کاهش دما پس از رویداد آنوکسیک اقیانوسی است که این تغییرات در دمای آب منجر به افزایش پتانسیل اکسیدکنندگی آب‌‌های عمیق حوضه، تغییر در الگوی چرخش آب و در نهایت انتقال اکسیژن به این قسمت از حوضه شده است. با توجه به اینکه عامل کاهش دما، خروج حجم عظیمی از دی‌اکسیدکربن از اتمسفر به شکل رسوبات غنی از مواد آلی است، تشکیل این لایه‌‌های قرمز اقیانوسی در زمان کرتاسه به عنوان رویدادی متعاقب با رویداد آنوکسیک اقیانوسی در نظر گرفته میشود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cretaceous Oceanic Red Beds (CORB), a model for study of rapid changes of geochemical condition in deep sedimentary environments

نویسنده [English]

  • S. M. A. Moosavizadeh
چکیده [English]

Study of Aptian sediments in the Interior Fars Province confirm existence of shale beds interval in red color show pelagic facies and oxic environmental condition. Geochemical data (elemental and mineralogy analysis) release increasing in Fe and Mn and presence of Goethite in these sediments. Since that geochemical data confirm diagenesis condition in a close burial system, the red color of sediments can be attributed to iron bearing minerals that have been deposited in sedimentary basin. These sediment have been deposited in an oxidant condition which is completely different with previous organic rich sediments. The cause of the oxidant condition in deep oceanic environment is to reduce the temperature after the OAEs, which this change in water temperature has led to an increase in the oxidation potential of deep water basins, change in pattern of water circulation and eventually transfer of oxygen to these areas. Considering that the temperature reduction factor is the release of a large volume of carbon dioxide from the atmosphere in the form of organic-rich sediments, formation of these red oceanic layers during the Cretaceous is considered as an event subsequent to the anoxic event of the ocean.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Red Bed
  • Goethite
  • Dariyan formation
  • Aptian
  • Zagros

دوره 7، شماره 14
پاییز و زمستان 1398
  • تاریخ دریافت: 15 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 19 فروردین 1399
  • تاریخ پذیرش: 27 اردیبهشت 1399