نقش و تأثیر استیلولیت ها و استیلوموتل ها در نفوذپذیری و ریزتخلخل های سنگ های کربناته

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

10.22084/psj.2019.3496

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی نقش استیلولیت ها و استیلوموتل ها در تغییرات بافتی سنگ های کربناته و نقش آن ها در نفوذپذیری و ریز تخلخل های شکل گرفته در آن ها صورت گرفته است. مطالعه بر روی بیش از 1500 مقطع نازک از سنگ های کربناته با سنگ شناسی و بافت های متفاوت نشان داد که استیلولیت ها منجر به تغییرات بافتی متعددی در سنگ های کربناته می شوند. از جمله این تغییرات بافتی می توان به انحلال دانه ها، چرخش تلسکوپی دانه ها، جابجایی دانه ها، جابجایی استیلولیت ها نسبت به هم، جابجایی انواع رگه ها و رگچه ها،تأثیر استیلولیت برروی حاشیه دانه و تجمع مواد نامحلول در آن، تغییر رنگ و فرم استیلولیت ها اشاره نمود. گسترش تخلخل در طول استیلولیت ها اغلب به علت انقطاع در استرس و گسترش ترک های ورقه ای در اطراف استیلولیت ها، طی یک فاز کششی است. عبور سیالات از این فضاها می تواند موجب انحلال و گسترش بیشتر تخلخل گردد. مطالعات دقیق تر بر روی 50 نمونه از مقاطع نازک تحت میکروسکوپ نوع روبشی نشان داد که در مقیاس های بسیار ریز استیلولیت ها دارای تخلخل و نفوذپذیری می باشند که اغلب عمود بر سطح آن ها گسترش می یابند. استیلوموتل ها مجراها و مسیرهای بسیار مهمی برای عبور سیالات (آب و نفت) می باشند. این مجراها می توانند در طی دیاژنز تدفینی عمیق سیالات دیاژنزی (خصوصا سیالات دلومیت ساز) را از میان خود عبور دهند و ماهیت سنگ را تغییر داده و آن را دلومیتی کنند این پدیده باعث کاهش تخلخل می شود. شبکه استیلوموتل ها می توانند میزان تراوایی سنگ ها را نیز تغییر دهند به گونه ای که در رخساره های گل پشتیبان که تراوایی سنگ پایین می باشد این استیلوموتل ها می توانند مجراهایی برای عبور سیالات باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role and effect of stylolites and stylomottle on the permeability and microporosity of carbonate rocks

نویسندگان [English]

  • B. Yosefi Yeganeh 1
  • S. M. R. Emami Meybodi 2
  • S. Yasbolaghi Sharahi 2
  • M. Sedaghatnia 3
چکیده [English]

The main aim of this study is the role of stylolites and stylomottlein the textural changes of carbonate rocks and also their role on permeability and microporosity in these rocks. For this aim, studing of 1500 thin sections of the rocks with different lithology and various textural characteristics showed that the textural changings in these rocks have been caused by stylolites. Dissolution and displacement of grains as telescopic rotation, displacement of the former stylolites and all kinds of veins, effect of stylolites on the grains rims, accumulation of insoluble matters, the changing in color and form of stylolites are all examples in this instance.The expansion of porosity along the stylolites is often due to the stress interruption and expansion of the sheet cracks around the stylolites during a tensile phase.The passage of fluids through these spaces can cause dissolution and further expansion of porosity. More detailed studies of 50 thin sections under a scanning microscope showed that on very small scales stylolites had porosity and permeability that often spread perpendicular to the surface. Stylolites are very important ducts and pathways for the passage of fluids (oil and gas). These ducts can pass diagenetic fluids (especially dolomitic fluids)  through deep burial diagenesis, altering the nature of the rock and making it dolomite, this phenomenon reduces porosity. A network of stylomottlecan also change the permeability of the rock, so that in the  mud supported facies where the permeability of the rock is low, these stylomottlecan be ducts for the passage of fluids.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stylolite
  • Stylomotel
  • porosity
  • permeability
  • carbonate rocks
  • Textural changes

دوره 7، شماره 14
پاییز و زمستان 1398
  • تاریخ دریافت: 25 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 23 فروردین 1399
  • تاریخ پذیرش: 03 خرداد 1399