تاثیر کانی‌های رسی بر مهاجرت اولیه هیدروکربن در سنگ منشا پابده، میدان نفتی کرنج

نویسندگان

1 گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 شرکت مناطق نفت خیز جنوب (NISOC)

10.22084/psj.2020.3552

چکیده

سازند پابده در ضخامت هایی از خود در برخی از میادین نفتی، غنی از ماده آلی بوده و به عنوان سنگ منشا می تواند مطرح گردد که در این پژوهش به تاثیر کانی های رسی همراه با تولید هیدروکربن، بر مهاجرت اولیه هیدروکربن این سازند در یکی از چاه های میدان نفتی کرنج پرداخته شده است. بر اساس نتایج راک اول، پراش اشعه ایکس، تصویر برداری توسط میکروسکوپ الکترونی قبل و بعد از حرارت دادن نمونه های انتخاب شده و ایجاد بلوغ حرارتی مصنوعی، مشخص گردید که فرایند ایلیتی شدن و تولید هیدروکربن، می تواند مسئول حمل هیدروکربن در سنگ باشد که این فرایند به عنوان مهاجرت اولیه شناخته می شود. در واقع با به بلوغ رسانیدن سنگ منشا نابالغ، طی حرارت دادن در آزمایشگاه، نشان داده شد که فرایند ایلیت زایی به افزایش فشار منفذی طی آزاد شدن آب، کانی های شکننده نظیر کوارتز و ایلیت منجر می شود که همراه با افزایش فشار سیال منفذی حاصل از تولید هیدروکربن، می تواند باعث ایجاد ریز شکستگی شود. بر این اساس، اولین ریز شکستگی ها، ترجیحا در موقعیت های ضعیف سنگ با بیشترین میزان تبدیل کانی های رسی ایلیت/اسمکتیت به کانی های شکننده ایلیت و کوارتز) ایجاد شده و توضیحی برای مهاجرت اولیه در سازند پابده در میدان کرنج می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of clay minerals on primary migration of hydrocarbon in Pabdeh source rock, Karanj oil feild

نویسندگان [English]

  • F. Saberi 1
  • M. Hosseini-Barzi 1
  • A. Opra 2
چکیده [English]

The Pabdeh Formation which is organic matter-rich in its certain layers in some of the oil fields and can be considered as a source rock, has been studied to illuminate the effect of clay minerals and hydrocarbon generation on the primary migration of hydrocarbons of this formation in one of the wells in the Karanj oil field. Based on the Rock-Eval and XRD results and electron microscopy images before and after heating the selected samples and creation of artificial thermal maturation, it was determined that the illitization in conjunction with hydrocarbon generation process has responsibility for migration of hydrocarbons through the source rock, a process referred to as primary migration. In fact, by maturing the immature source rock in the laboratory trough heating, the illitization process by releasing water, brittle minerals such as quartz and illite and also hydrocarbon production cause local pressure until it reaches the rock’s fracture strength. Therefore, the microfractures initiate preferably in low-strength pathway with a high smectite/illite contentthat converted to brittle minerals (illite and quartz) and could explain primary migration in Pabdeh source rock in Karanj oil field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Primary migration
  • Microfracture
  • Illitization
  • Artifficial maturation
  • Pabdeh Formation
  • Karanj oil field

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1399
  • تاریخ دریافت: 25 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 12 اردیبهشت 1399
  • تاریخ پذیرش: 11 خرداد 1399