پتروگرافی و ژئوشیمی ماسه سنگ های سازند پادها در برش آسو، بلوک لوت، شرق ایران مرکزی: کاربردی برای تحلیل خاستگاه

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سیناد، همدان، ایران

10.22084/psj.2020.21935.1242

چکیده

در این پژوهش، پتروگرافی و ژئوشیمی ماسه سنگهای سازند پادها (دونین پیشین ـ میانی) در برش آسو، 40 کیلومتری شرق گناباد واقع در بلوک لوت مورد بررسی قرار گرفته است. سازند پادها در بـرش مورد مطالعه 210 متر ضخامت دارد که از سنگهای سیلیسی آواری تشـکیل شـده است. پس از مطالعه صحرایی تعداد 30 نمونه ماسه سنگ متوسط دانه برای مطالعات پتروگرافی و نقطه شماری و 10 نمونه ماسه سنگی برای تجزیه و تحیل ژئوشیمیایی انتخاب شدند. نتایج مطالعات کانی شناسی نشان می دهد که کوارتز تک بلور فاز اصلی و کانیهای زیرکن و تورمالین فاز فرعی را تشکیل می‌ دهند. بر اساس داده های نقطه شماری، ترکیب این ماسه سنگها از نوع کوارتزآرنایت شناسایی شده است. شواهد پتروگرافی از جمله فراوانی کوارتزهای منوکریستالین با خاموشی مستقیم و گرد شدگی خوب، نبود پلاژیوکلازها و کانی های فرومنیزین، سیمان سیلیسی رورشدی، حضور دانه های زیرکن و تورمالین گردشده موید اشتقاق رسوبات از بخش های کراتون داخلی طی چرخه های مجدد رسوبی است. علاوه برآن، استفاده از آنالیز مدال ذرات آواری و نمودار های ((Qm95.5, F0.8, Lt3.6 و (Qt99.1, F0.8, L0) نیز از این منشا حمایت می کند. بر پایه تجزیه ژئوشیمیایی 10 نمونه برداشت شده از سطح ، مقدار SiO2 متوسط 77/96 درصد، مقدار TFeO متوسط 6/0 درصد و TiO2 متوسط 45/0 درصد است. براساس داده های ژئوشیمیایی در دیاگرام های تفکیک کننده تکتونیکی ماسه سنگ های سازند پادها بر روی حاشیه قاره ای غیر فعال نهشته شده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography and geochemistry of sandstones of the Padeha Formation in Aso section; Lut Bluck, Eastern Central Iran; implication for provenance

نویسندگان [English]

  • Y. Nasiri 1
  • S. Zirjanizadeh 1
  • S. Kh. Forouzandeh 2
  • S. Taghdisi Nikbakht 2
  • M. Sedaghatnia 3
چکیده [English]

In this research, petrography and geochemistry of the sandstones of Padeha Formation (Early-Middle Devonian) in Asu section, 40 km eastern Gonabad, located in Lut Block have been studied. In this section, the thickness of Padeha Formation is 210 m which is composed of siliclastic rocks. After field studies, 30 medium-grained sandstone samples were selected for point-counting and 10 sandstone samples were selected for geochemical analysis. The results of mineralogical studies show that monocrystalline quartz is the main phase and zircon and tourmaline minerals are the secondary phase. Based on the calculated percentages of point counting data, the composition of these sandstones has been detected as quartzarenites. Petrographical evidence, such as, well rounded monocrystaline quartzs with straight extinction, lacking of plagioclase and ferromagnesian minerals, overgrowth silic cement, existence of rounded zircon and tourmaline imply craton interior and sediment recycling provenance. Moreover, using modal analysis data and (Qm95.5, F0.8, Lt3.6) and (Qt99.1, F0.8, L0) diagrams support this provenance. Based on chemical analysis of 10 samples which were taken from the surface the average SiO2 content is 96.77%, TFeO 0.6% and TiO2 is 0.45%. Based on geochemical data in discriminating tectonic diagrams, Padeha Formation sandstones are deposited on a continental passive margin.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • Modal analysis
  • Tectonic provenance
  • Parent rock weathering
  • Padeha Formation