ارزیابی آلودگی فلزات سنگین خاک‌های سرپانتینیتی منطقة هرسین- صحنه، کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

10.22084/psj.2020.21948.1243

چکیده

آلودگی فلزات سنگین نه تنها به طور مستقیم بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک تأثیر می گذارد بلکه فعالیت های بیولوژیکی و دسترسی به مواد غذایی را در خاک کاهش و خطری جدی برای سلامتی انسان محسوب می شود. یافته های حاصل از شاخص زمین انباشت نمونه های خاک های سرپانتینی نشان می دهد که شدت خاک در محدوده عدم آلودگی تا متوسط در مورد کروم و نیکل طبقه بندی شده است. علاوه بر این ، شاخص بار آلودگی کروم و نیکل بیش از 1 است که کیفیت نامناسب خاک و آلودگی خاک منطقه را ثابت می کند. مقدار متوسط EF منطقه ، غنی شدگی عناصر کروم و نیکل را نشان می دهد. با توجه به ضریب همبستگی پیرسون ، بین کبالت ، کروم و نیکل همبستگی زیادی وجود دارد که نشان دهنده منبع برابر یا رفتار ژئوشیمیایی مشابه عناصر نسبت به یکدیگر است. با توجه به مقادیر زمین آماری مانند زمین انباشت ، شاخص غنی شدگی و شاخص بار آلودگی در منطقه مورد مطالعه ، بیشترین غلظت عناصر نیکل و کروم است. ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد که بین کبالت ، کروم و نیکل همبستگی بالایی وجود دارد. بر اساس نقشه پهنه بندی فلزات سنگین در خاک منطقه تراکم زیاد عناصر در برخی ایستگاه ها به عامل زمین شناسی مربوط می شود. تجزیه و تحلیل خوشه ای عناصر فاکتورهایی نظیر ضریب همبستگی، نشان از همبستگی بالای بین کروم و نیکل داشته و حاکی از منشاء یکسان و یا رفتار مشابه ژئوشیمیایی آنها نسبت به هم می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of heavy metal contamination of Serpentinite soils, Harsin-Sahneh region, Kermanshah

نویسنده [English]

  • A. Ghassemi Dehnavi
چکیده [English]

The pollution of heavy metals not only affects directly the physical and chemical features of soil and reduces biological activities and access to nutrition materials also is considered a danger for human health. The finding from geo-accumulation index of serpentine soil samples shows that the intensity of serpentine soil is classified in the range of no pollution to average regarding chromium and nickel. In addition, the pollution bar index of chromium and nickel is more than 1 proving the inappropriate soil quality and soil pollution of the region. However, nickel has the most considerable value. The average value of EF proving the region shows enrichment for the chromium and nickel elements. According to the Pearson correlation coefficient, there is a high correlation between cobalt, chromium, and nickel that indicating the equal source or similar geochemical behavior of the elements toward each other. According to the geostatistics values such as geo accumulation, enrichment factor, and pollution bar in the studying area, is pollution in nickel and chromium elements. Pearson correlation coefficient reveals that there is a high correlation among cobalt, chromium, and nickel proving the same origin. Making a zoning map of heavy metal density in the region soil demonstrates that the high density of the elements in some stations is related to geological factors. Cluster analysis shows the division of the elements into 7 clusters. Besides, the elements with the structural relationship are related in the next subcategories. Clusters 6 and 7 together indicate the same origin for these elements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • pollution
  • Serpentine soil
  • geo-accumulation Index
  • heavy metal