تاریخچه رسوب‌گذاری-دیاژنزی و چینه‌نگاری سکانسی بخش بالایی سازند سروک (کرتاسه) در میادین هیدروکربوری مرکز و جنوب فروافتادگی دزفول، جنوب غرب ایران

نویسندگان

دانشکده زمین شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران

چکیده

توالی‌های کربناته بخش بالایی سازند سروک به سن سنومانین - تورونین که در بخش‌های مختلف جنوب‌غرب ایران و خلیج فارس نهشته شده‌اند، یکی از مهم‌ترین مخازن هیدروکربنی در جهان به‌شمار می‌روند. به منظور بررسی تاریخچه رسوب‌گذاری و دیاژنزی سازند سروک در میدان‌های هیدروکربوری واقع در بخش‌ مرکزی و جنوبی فروافتادگی دزفول، مطالعه پتروگرافی بر روی مغزه‌های حفاری و مقاطع نازک میکروسکوپی تهیه‌شده از این سازند در 6 چاه از 5 میدان انجام گردید. مطالعات رخساره‌ای منجر به شناسایی 14 ریزرخساره رسوبی گردید. این ریزرخساره‌ها در شش مجموعه رخساره‌ای شامل حوضه، رمپ بیرونی، رمپ میانی، لاگون دریای باز، پشته‌های زیرآبی و لاگون محصورشده دسته‌بندی شدند. بر این اساس، محیط رسوب‌گذاری سازند سروک در میدان‌های مطالعه‌شده، رمپ کربناته هم‌شیب پیشنهاد شده است. مهم‌ترین فرآیندهای دیاژنزی شناسایی‌شده در این پژوهش شامل انحلال، سیمانی‌شدن، دولومیتی‌شدن، دولومیت‌زدایی، سیلیسی‌شدن، نوشکلی، تراکم و شکستگی بوده که طی مراحل مختلف دیاژنز دریایی، جوی (ائوژنتیک و تلوژنتیک) و دفنی کم‌عمق تا عمیق ایجاد شده‌اند. بررسی‌های چینه‌نگاری سکانسی منجر به شناسایی دو سکانس رسوبی رده سوم در بخش مورد مطالعه از سازند سروک (سنومانین -تورونین) گردید و ارتباط رخساره‌ها و فرآیندهای دیاژنزی با جایگاه‌های سکانسی مورد بررسی قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Depositional–diagenetic history and sequence stratigraphy of the Upper part of Sarvak Formation in hydrocarbon fields of the central and southern Dezful Embayment, SW Iran

نویسندگان [English]

  • Javad Sobhani
  • Hamzeh Mehrabi
  • Hossain Rahimpour-Bonab
School of Geology, College of Science, University of Tehran
چکیده [English]

Cenomanian –Turonian carbonate sequences of the upper Sarvak Formation are among the most important hydrocarbon reservoirs of the Zagros area in SW Iran. Depositional and diagenesis histories were investigated using the petrographic studies of core samples and thin sections of this formation in 6 wells from 5 oilfields located in central and southern parts of the Dezful Embayment. Facies analysis has resulted in the recognition of 14 microfacies that are grouped into six facies associations (basin, outer ramp, middle ramp, open marine lagoon, shoal, and restricted lagoon), according to their facies characteristics and comparison to the standard microfacies models. A homoclinal ramp model was proposed as depositional setting of the Sarvak Formation. Important diagenetic alterations of this formation include dissolution, cementation, dolomitization, de-dolomitization, silicification, neomorphism, compaction, and fracturing. They represent a paragenetic sequence of marine, meteoric (eogenetic and telognetic), and shallow- to deep burial realms. Sequence stratigraphic interpretations resulted in the differentiation of two (third-order?) depositional sequences in the upper Sarvak Formation (mid Cenomanian – early Turonian). Finally, facies characteristics and diagenetic alterations are interpreted in a sequence stratigraphic framework.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sarvak formation
  • microfacies
  • Depositional model
  • Diagenesis
  • Dezful embayment

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1400
  • تاریخ دریافت: 09 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری: 17 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش: 21 فروردین 1400