چینه نگاری سکانسی سازند قم در منطقه نطنز- قم

نویسنده

گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

چکیده

چینه‌نگاری سکانسی نهشته‌های الیگو-میوسن سازند قم (در دو برش چینه‌شناختی) در منطقه نطنز- قم موردمطالعه قرار گرفته است. سازند قم در برش نطنز (با سن روپلین؟-شاتین-اکیتانین و 330 متر ضخامت)، عمدتاً شامل سنگ‌آهک‌های متوسط، ضخیم لایه و توده‌ای، سنگ‌آهک‌های ریفی، شیل و مارن می‌باشد که روی ولکانیک‌های ائوسن قرار گرفته و در انتها توسط آبرفت پوشیده شده‌اند. برونزدهای این سازند در ناحیه‌ی قم (برش خورآباد؛ با سن روپلین- بوردیگالین و 260 متر ضخامت)، عمدتاً شامل سنگ‌آهک‌های متوسط تا ضخیم لایه و توده‌ای، سنگ‌آهک‌های مارنی، مارن، نهشته‌های تبخیری و نهشته‌های آواری می‌باشد که با بر روی سنگ‌های ولکانیکی ائوسن قرار گرفته و با ناپیوستگی هم‌شیب توسط سازند قرمز بالایی پوشیده شده است. 14 رخساره مختلف، مربوط به محیط‌های دریای باز (رمپ میانی)، لاگون (رمپ داخلی) و پری‌تایدال شناسایی شده است. بر اساس مشاهدات صحرایی، الگوهای عمیق و کم‌عمق شدگی رخساره‌ها، الگوهای انباشتگی و پراکندگی فرامینیفرها، سه سکانس درجه سوم در برش نطنز و پنج سکانس رسوبی درجه سوم در برش خورآباد شناسایی گردید. که توسط مرزهای سکانسی نوع 1 و 2 محصور شده‌اند. مرزهای سکانسی عمدتاً توسط تغییر ناگهانی لیتولوژی و تشکیل‌دهندگان زیستی مشخص می‌گردند. در برش نطنز فقط دسته رخساره‌های پیشرونده (TST) و ترازبالا (HST) شناسایی شده‌اند ولی در برش خورآباد دسته رخساره ترازپایین سطح آب (LST) نیز (در 2 سکانس) شناسایی شده است. دسته رخساره‌های پیشرونده (TST) سکانس‌ها روند رخساره‌ای عمیق شونده به سمت بالا را از خود نشان می‌دهند؛ درحالی‌که دسته رخساره‌های ترازبالا (HST) یک روند کم‌عمق شونده به سمت بالا را از خود نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sequence stratigraphy of the Qom Formation in the Natanz-Qom region

نویسنده [English]

  • Ebrahim Mohammadi
Department of Ecology, Institute of science, High technology and environmental science, Graduate University of advanced Technology, Kerman, Iran
چکیده [English]

Sequence stratigraphy of the Qom Formation deposits (in two stratigraphic sections) in the Natanz-Qom region has been studied. The Qom Formation outcrops in the Natanz section (with Rupelian?-Chattian-Aquitanian age and 330 m thickness), consist mainly of medium to thick-bedded and massive limestones, reefal limestones, shale, and marl. They are underlain by the Eocene volcanic rocks and unconformably overlain by the quaternary alluvium. The Qom Formation deposits in southeastern Qom (Khurabad section; with Rupelian-Burdigalian age and 260-m thickness), consist mainly of medium to thick-bedded and massive limestones, marly limestones, marl, evaporate deposits and siliciclastic deposits. They are underlain by the Eocene volcanic rocks and disconformably overlain by the Upper Red Formation (URF). Fourteen different microfacies, belonging to open marine (middle ramp), lagoon (inner ramp) and peritidal zone were recognized. Based on the field investigations, deepening and shallowing patterns in microfacies, staking patterns and the distribution of foraminifers, three third-order sequences in the Natanz section and five third-order sequences in the Khurabad section have been identified. These depositional sequences are bounded by both type 1 and type 2 sequence boundaries. Sequence boundaries are mainly characterized by the abrupt change in lithology and biotic components. In the Natanz section, only the transgressive systems tracts (TST) and the highstand systems tracts (HST) were recognized; while in the Khurabad section, the lowstand systems tracts (LST) were also recognized (in two third-order sequences). The transgressive systems tracts (TST) of sequences show deepening-upward facies trend, whereas the highstand systems tracts (HST) have a shallowing-upward facies trend.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qom Formation
  • Oligo-Miocene
  • Sequence Stratigraphy
  • Sequence boundaries

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 اردیبهشت 1400
  • تاریخ دریافت: 16 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری: 17 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش: 20 اردیبهشت 1400