پتروگرافی و بررسی مدل دولومیتی شدن سازند شهبازان با استفاده از آنالیز عنصری (حوضه‌ی رسوبی زاگرس، جنوب لرستان)

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

2 دانشجوی دکتری، رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

10.22084/psj.2021.24692.1306

چکیده

سازند شهبازان با سن ائوسن در حوضه‌ی لرستان گسترش وسیعی دارد. در برش مورد مطالعه، این سازند با 62 متر ضخامت به صورت هم شیب بر روی سازند کشکان و به صورت ناپیوسته در زیر سازند آسماری واقع شده است. لیتولوژی سازند شهبازان در منطقه مورد مطالعه، شامل سنگ های کربناته دولومیتی می باشد. به منظور مطالعات ریز رخساره‌ای، تعداد 60 نمونه از این برش جمع آوری شد و از بین آن‌ها تعداد 20 نمونه جهت آنالیز عنصری انتخاب گردید. بر پایه شواهد صحرایی، سنگ نگاری و آنالیز عنصری به روش های(EDS) و (EPMA)، دو گروه دولومیت شناسایی گردید. دولومیت های اولیه شامل دولومیکرایت‌ها‌ در اندازه-های بین 4 تا 10 میکرون که بیانگر تشکیل در یک محیط پهنه جزر و مدی می‌باشند. دولومیت های ثانویه شامل دولومیکرواسپارایت‌ها بین10 تا 20 میکرون، دولواسپارایت‌ها در اندازه های بزرگتر از 50 میکرون می باشند که در یک محیط دیاژنزی دفنی کم عمق تا متوسط در اثر تراوش شورابه‌های کف حوضه‌ای تبخیر شده به داخل پلتفرم کربناته سازند شهبازان در منطقه مورد مطالعه شکل گرفته اند. مقادیر پایین Fe و مقادیر بالای Sr و Na در دولومیکرایت‌ها و همچنین تمرکز بالای Fe در دولومیکرواسپارایت ها و دولواسپارایت ها به همراه وجود برخی شواهد مانند اینتراکلاست، تخلخل فنسترال و نبود کانی های تبخیری، نشان دهنده تشکیل این دولومیت ها از مدل جزرومدی، تراوش و سپس دفن کم عمق تا متوسط می‌باشد. شواهد ژئوشیمیایی نشان داد دولومیت‌های مورد مطالعه غیر استوکیومتری می‌باشند که این موضوع را می‌توان با توجه به سن سازند شهبازان توجیه نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography and study of dolomitization model of Shahbazan Formation using elemental analysis(Zagros sedimentary basin, south of Lorestan)

نویسندگان [English]

  • Kobra Mirbeik Sabzevari 1
  • Mostafa Sedaghatnia 2
1 Department of Geology, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran.
2 PhD Student, Sedimentology and Sedimentary Petrology, Bu Ali Sina University, Hamadan, Iran.
چکیده [English]

Shahbazan Formation with Eocene age is widely developed in Lorestan basin. In the study section, this formation with a thickness of 62 meters is located on the Kashkan Formation and is discontinuously below the Asmari Formation. The lithology of Shahbazan Formation in the study area includes dolomitic carbonate rocks. In order to study micro-facies, 60 samples of this section were collected and 20 samples were selected for elemental analysis. Based on field observations, lithographic and geochemical evidences based on elemental analysis by (EPMA) and (EDS) methods, two groups of dolomite were identified. Primary dolomites include dolomicrites in size between 4 to 10 microns that represent the formation of a tidal zone environment. Secondary dolomites include dolomicrosparite in size between 10 to 20 microns, dolosparites larger than 50 microns that is formed in a shallow to medium burial diagenesis environment due to the seepage of evaporated basin floor brines in to the carbonate platform on Shahbazan Formation in the study area. Low values of Fe versus high values of Sr and Na in dolomicrites, and high concentration of Fe in dolomicrosparite and dolosparite with some evidence such as intraclast, fenestral prosity and lack of evaporative minerals, indicate that these dolomites have been formed from the tidal model, seepage and then shallow to moderate burial. Geochemical evidence showed that the studied dolomites are non- stoichiometric, which can be explained the age of Shahbazan Formation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Elemental Analysis
  • Dolomitization
  • Shahbazan Formation
  • Zagros
  • Lorestan

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 17 مهر 1400
  • تاریخ دریافت: 14 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 15 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش: 17 مهر 1400