مطالعه ژئوشیمی رسوبات رودخانه مولید، جنوب شرق قائن به منظور تعیین نرخ هوازدگی، میزان آلودگی رسوبات و ارزیابی خطر زیست محیطی عناصر فلزی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه بیرجند

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

10.22084/psj.2019.3499

چکیده

حوضه آبریز رودخانه مولید در جنوب شرقی شهرستان قاین، استان خراسان جنوبی واقع شده است. در این مطالعه، اختصاصات ژئوشیمیایی رسوبات رودخانه مولید به منظور بررسی شرایط هوازدگی و نرخ آلودگی رسوبات ارائه شده است. 30 موقعیت در طول رودخانه مولید از بالادست تا پایین دست به منظور ارزیابی مشخصه های ژئوشیمیایی برداشت شده است. استفاده از نمودارهای تفکیکی، دوتایی و مثلثی، برخاستگاه آذرین مافیک و جایگاه زمین ساختی را احتمالا جزایر کمانی اقیانوسی برای این رسوبات تداعی می­نماید. داده­های یادشده پیشنهادکننده سنگ مادر آذرین مافیک برای رسوبات است. محاسبه برخی شاخصها نظیر CIA، PIA و ICV نشان می دهد که رسوبات مربوط به سیکل اول رسوبگذاری بوده و هوازدگی کمی را متحمل شده اند. بررسی میزان آلودگی رسوبات رودخانه مورد مطالعه توسط اندیسهای فلزات سنگین نشان می دهد که منبع آلودگی رسوبات عوامل طبیعی بوده و خطر زیست محیطی این آلودگی ها بسیار کم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemical study of the Mulid River sediments, southeast of Qayen to determine weathering rate, sediment contamination rate and environmental risk assessment of metallic elements

نویسندگان [English]

  • M. Mortazavi Mehrizi 1
  • M. Fayazi Borujeni 1
  • M. Khaneh Bad 2
چکیده [English]

The Mulid River catchment is located in the southeastern of Qayen city, South Khorasan province. In this study, geochemical characteristics of Mulid river sediments are provided in order to investigate climatic conditions and sediments contamination rate. The use of discriminant, bivariate and ternary diagrams suggests the mafic igneous provenance and the oceanic arc islands tectonic setting of for these sediments. The mentioned data suggest mafic igneous provenance for these sediments. The calculation of some indices such as CIA, PIA and ICV is shown that these sediments are related to first depositional cycle and suffered low weathering. Investigation of the contamination rate of the studied river sediments by heavy metals indices shows that the source of sediment pollution is natural factors and the environmental risk of these pollutants is very low.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemistry
  • weathering rate
  • metallic elements indices
  • contamination rate
  • Mulid River
  • southeast of Qayen

دوره 7، شماره 14
پاییز و زمستان 1398
  • تاریخ دریافت: 27 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری: 24 فروردین 1399
  • تاریخ پذیرش: 06 خرداد 1399