ریز رخساره‌ها، محیط‌های رسوبی و فرآیندهای دیاژنزی سازند ایلام در دو طرف گسل‌های بالارود و پیشانی کوهستان (جنوب ناحیه لرستان و شمال دزفول شمالی).

نویسندگان

1 کارمند شرکت ملی نفت ایران

2 مدیر گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین،دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران

3 استاد ، دانشکده علوم زمین‌، دانشگاه شهید بهشتی، تهران‌، ایران

4 کارمند شرکت نفت

چکیده

در این پ‍ژوهش سازند ایلام در چهار برش سطحی (کبیرکوه، سمند، انجیر و اناران) و هشت چاه در حوضه لرستان ، دزفول شمالی و دشت آبادان به ضخامت کلی 1592 متر مورد مطالعه رسوب‌شناسی قرار گرفت. این سازند به سن سانتونین- کامپانین پیشین از مخازن‌ نفتی کربناته مهم در حوضه زاگرس در جنوب غرب ایران می‌باشد. مطالعه میکروسکوپی منجر به شناسایی تعداد 20 ریزرخساره کربناته در چهار کمربند رخساره‌ای انجام شده است. رخساره‌های رسوبی در کمربندهای رمپ داخلی (سدی)، رمپ میانی، رمپ خارجی و دریای باز ژرف از نوع رمپ با بخش انتهایی شیب‌دار نهشته‌شده‌اند. کمربند رخساره‌ای حوضه عمیق بیشترین گسترش را در ناحیه و کمربند رخساره‌ای رمپ داخلی (سدی) کمترین گسترش را دارد و به ‌صورت محدود در چاه‌های دشت آبادان و دزفول شمالی مشاهده شده‌است. بررسی نتایج مطالعات رخساره‌ای و تغییرات نمودارهای پتروفیزیکی نشان می‌دهد که حوضه رسوبی به‌سمت شمال ناحیه مورد مطالعه و پس از گسل بالارود در ناحیه لرستان عمیق‌تر می‌شود. مهمترین فرآیندهای دیاژنزی سازند ایلام شامل سیمانی‌شدن، میکریتی‌شدن، تراکم شیمیایی، رگه انحلالی، نوشکلی، انحلال، شکستگی، پیریتی‌شدن، فسفانی‌شدن، گلوکونیتی‌شدن، آشفتگی زیستی و دولومیتی‌شدن می‌باشد. سیمانی‌شدن بیشتر در رخساره کم عمق در دشت آبادان و تراکم شیمیایی، پیریتی‌شدن و شکستگی عمدتا در رخساره‌های عمیق توالی ایلام در ناحیه لرستان گسترش دارد. فراوانی انواع تخلخل‌ها محدود بوده ولی بیشترین گسترش مربوط به تخلخل حاصل از شکستگی، درون‌دانه‌ای و ریزتخلخل میکروسکوپی است. مقایسه فرآیندهای دیاژنتیکی نشانگر این است که کربنات‌های سازند ایلام در ناحیه لرستان بیشتر تحت تاثیر دیاژنز تدفینی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Microfacies, depositional environments and diagenetic processes of the Ilam Formation in both sides Balarud and Zagros Mountain Front faults (South of Lurestan Area and North of North Dezful).

نویسندگان [English]

  • Arsalan Bakhshi 1
  • Mohammadhossein Adabi 2
  • Abas Sadeghi 3
  • Mohammad Ali Kavoosi 4
1 NIOC
2 Head of sedimentary basin and petroleum department, faculty of earth sciences, Shahid beheshti university, tehran, iran
3 SBU
4 NIOC
چکیده [English]

This research is based on sedimentological study of 4 surface (Kabir kuh, Samand, Anjir and Anaran) and 8 subsurface wells in the Lurestan, North Dezful and Abadan plain with a total thickness of 1592 m. The Santonian – Lower Campanian Ilam Formation is a carbonate hydrocarbon reservoir in the Zagros fold – thrust belt, in SW Iran. Twenty microfacies were recognized based on microscopic study. Microfacies analysis led to the recognition of four facies belts including inner (shoal), mid, outer ramp, and basinal setting. Correlation of depositional environments together with lateral facies changes indicate deposition are distally steepend ramp. Deep marine and inner ramp facies are the most and least facies, respectively in the study area. As the distribution of inner ramp facies is very limited, it can only be recognized in wells from North Dezful and Abadan plain.The results obtained from facies together with analyses of wireline logs clearly shows a northward deepending of the depositional environment from Balarud Fault. Cementation, micritization, compaction, solution seams, neomorphism, disolution, fracturing, pyritization, phosphatization, gluconitization and bioturbation are the main diagentic processes. However, cementation is most dominant in shallow marine facies in the Abadan plain, whereas, pyritization, stylolite and fracture are the most prevailing processes in deeper marine facies of the Ilam Formation in Lurestan. There is a limited distribution of porosity, but the most dominant types are, interpartical, microporosity and fracture related porosity. The Ilam carbonates are mostly affected by shallow to deep burial diagenesis in Lurestan,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ilam Formation
  • microfacies
  • Diagenesis

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 02 اسفند 1400
  • تاریخ دریافت: 12 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 02 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 02 اسفند 1400